Λεωφορεία ή τραμ: Γιατί η συζήτηση για ράγες στον παραλιακό απειλεί τη δημόσια συγκοινωνία της Λεμεσού

Η σύγκρουση ανάμεσα στο φαραωνικό όραμα και την καθημερινή πραγματικότητα

Η δημόσια συζήτηση στο Lemesos TV ανάμεσα στο στέλεχος του ΔΗΣΥ Μάριο Γαβριηλίδη και τον δημοσιογράφο Σάκη Στυλιανού έφερε στο φως ένα κρίσιμο συγκοινωνιακό δίλημμα για το μέλλον της Λεμεσού. Από τη μία πλευρά προβλήθηκε η άποψη ότι τα λεωφορεία κουβαλούν κοινωνικό στίγμα και ότι μόνο ένα μέσο σταθερής τροχιάς όπως το τραμ μπορεί να αλλάξει την ψυχολογία του Κύπριου οδηγού και να βάλει τάξη στην πόλη. Από την άλλη πλευρά τέθηκε η ωμή πραγματικότητα των αριθμών και της καθημερινής λειτουργίας των συγκοινωνιών.

Η θεωρία ότι οι πολίτες αποφεύγουν το λεωφορείο από προκατάληψη καταρρίπτεται από τα ίδια τα στοιχεία. Η παραλιακή γραμμή 30 της ΕΜΕΛ εξυπηρετεί σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια διακινήσεις επιβατών κάθε χρόνο, εκτελώντας πάνω από 130 δρομολόγια ημερησίως ανά κατεύθυνση. Οι πολίτες επιλέγουν μαζικά τη γραμμή 30 επειδή έχει ευθεία διαδρομή, μεγάλη συχνότητα και αξιόπιστους χρόνους. Αντίθετα, οι κάτοικοι στις συνοικίες δεν αποφεύγουν τα λεωφορεία επειδή δεν τους αρέσει το όχημα, αλλά επειδή τα λεωφορεία στις γειτονιές μένουν κολλημένα στο ίδιο μποτιλιάρισμα με τα αυτοκίνητα, χωρίς δικές τους λωρίδες.

Ο κίνδυνος διάλυσης του συγκοινωνιακού δικτύου

Η επιμονή για κατασκευή τραμ στον παραλιακό άξονα κρύβει έναν σοβαρό κίνδυνο που ελάχιστοι συνυπολογίζουν: τον κανιβαλισμό της μοναδικής επιτυχημένης δημόσιας γραμμής της Κύπρου.

Οι δημόσιες μεταφορές λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα συγκοινωνούντων δοχείων. Τα αυξημένα έσοδα και η υψηλή πληρότητα της γραμμής 30 είναι αυτά που επιτρέπουν τη στήριξη των άγονων γραμμών της υπαίθρου, των δρομολογίων στα ορεινά χωριά, των μαθητικών γραμμών που μεταφέρουν καθημερινά δώδεκα χιλιάδες παιδιά και των τοπικών γραμμών στις γειτονιές. Εάν ο παραλιακός άξονας αποκοπεί από το δίκτυο των λεωφορείων για να δοθεί σε έναν ανεξάρτητο εργολάβο τραμ, η οικονομική βιωσιμότητα ολόκληρου του συστήματος καταρρέει, αφήνοντας την υπόλοιπη πόλη και την ύπαιθρο χωρίς συγκοινωνία.

Παράλληλα, η επένδυση εκατοντάδων εκατομμυρίων στον παραλιακό άξονα αυξάνει απλώς τις υπεραξίες των πολυτελών πύργων και αναπτύξεων, αφήνοντας τις πυκνοκατοικημένες βόρειες συνοικίες της πόλης απομονωμένες και πνιγμένες στα αυτοκίνητα.

Πώς πετυχαίνουμε τα πλεονεκτήματα του τραμ άμεσα και με χαμηλό κόστος

Όσα υπόσχεται το τραμ σε ταχύτητα και αξιοπιστία μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα στο οδόστρωμα με τη φιλοσοφία των λεωφορείων ταχείας διέλευσης (Bus Rapid Transit) και των Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών (ITS):

1. Απόλυτη προστασία των λεωφορειολωρίδων: Ενεργοποίηση και φυσικός διαχωρισμός των υφιστάμενων λεωφορειολωρίδων με κράσπεδα και κάμερες, δημιουργώντας έναν εντελώς ελεύθερο διάδρομο μέσα σε λίγους μήνες.
2. Προτεραιότητα στη σηματοδότηση (TSP): Σύνδεση της τηλεματικής των λεωφορείων με τα φανάρια κυκλοφορίας, ώστε το λεωφορείο να λαμβάνει πράσινο κύμα και να κινείται με την ταχύτητα ενός τραμ, χωρίς να απαιτούνται σιδηροτροχιές.
3. Ηλεκτρικά λεωφορεία μεγάλης χωρητικότητας: Δρομολόγηση σύγχρονων αρθρωτών ηλεκτρικών λεωφορείων που προσφέρουν την άνεση και τη μηδενική εκπομπή ρύπων ενός μέσου σταθερής τροχιάς πάνω στην άσφαλτο.

Πρώτα τα στοιχειώδη, μετά τα μεγάλα λόγια

Την ώρα που η τοπική ηγεσία οραματίζεται σιδηροδρόμους δεκαετιών και έργα μισού δισεκατομμυρίου, οι γονείς και τα παιδιά στη Λεμεσό συνεχίζουν να περπατούν μέσα στο οδόστρωμα επειδή τα πεζοδρόμια είναι κατειλημμένα από παρκαρισμένα αυτοκίνητα.

Μια πόλη που αδυνατεί να προστατεύσει μια κίτρινη γραμμή λεωφορείου από την παράνομη στάθμευση δεν είναι έτοιμη να διαχειριστεί ένα δίκτυο τραμ. Η Λεμεσός οφείλει να επικεντρωθεί σε λύσεις που αποδίδουν άμεσα αποτελέσματα: πλήρης στήριξη του δικτύου λεωφορείων, τακτικά δρομολόγια στις γειτονιές και απελευθέρωση των πεζοδρομίων ώστε οι πολίτες να κυκλοφορούν με ασφάλεια.

--- Βασισμένο στην εκπομπή και τη συζήτηση στο [Lemesos TV](https://youtu.be/v9TzJjS55KU).