Πολυώροφα πάρκινγκ στο κέντρο της Λεμεσού: Επαναλαμβάνοντας τα λάθη του περασμένου αιώνα

Η παγίδα της διαρκούς προσφοράς θέσεων στάθμευσης

Η πρόσφατη συνέντευξη του επικεφαλής της δημοτικής ομάδας του ΔΗΚΟ, Κρίστη Δημητρίου, στο Lemesos TV αποτύπωσε καθαρά την έντονη αντίσταση που εξακολουθεί να συναντά ο σύγχρονος συγκοινωνιακός σχεδιασμός στη Λεμεσό. Ανακοινώνοντας την κατάθεση πρότασης από οκτώ δημοτικούς συμβούλους για την ανέγερση δύο πολυώροφων χώρων στάθμευσης, ενός στην παραλιακή λεωφόρο δίπλα από το γραφείο εξυπηρέτησης του πολίτη και ενός στην οδό Ανδρέα Θεμιστοκλέους, υποστήριξε ότι χωρίς νέους χώρους στάθμευσης το κέντρο θα υποκύψει στον ανταγωνισμό των εμπορικών κέντρων (malls).

Πρόκειται για μια συλλογιστική περασμένων δεκαετιών, την οποία οι ευρωπαϊκές πόλεις έχουν εγκαταλείψει εδώ και καιρό. Στη συγκοινωνιολογία είναι απόλυτα τεκμηριωμένο ότι όσο περισσότερες θέσεις στάθμευσης κατασκευάζεις στον αστικό πυρήνα, τόσο περισσότερα αυτοκίνητα προσελκύεις μέσα σε αυτόν. Το χτίσιμο πολυώροφων γκαράζ στην καρδιά της παλιάς πόλης δεν αποσυμφορεί τους δρόμους, αλλά λειτουργεί ως μαγνήτης για χιλιάδες επιπλέον ιδιωτικά οχήματα, επιβαρύνοντας δραματικά κορεσμένους άξονες όπως η Γλάδστωνος και ο παραλιακός.

Η ψευδαίσθηση του ανταγωνισμού με τα malls

Το επιχείρημα ότι το ιστορικό κέντρο κινδυνεύει από τα εμπορικά κέντρα και άρα πρέπει να προσφέρει άπλετο πάρκινγκ είναι θεμελιωδώς λανθασμένο. Ένα ιστορικό κέντρο δεν μπορεί ποτέ να ανταγωνιστεί ένα mall σε θέσεις στάθμευσης. Τα εμπορικά κέντρα στην περιφέρεια της πόλης είναι τεχνητοί, κλιματιζόμενοι χώροι σχεδιασμένοι γύρω από πολυώροφα γκαράζ και κόμβους αυτοκινητοδρόμων. Αν το κέντρο επιχειρήσει να τα αντιγράψει προσφέροντας περισσότερο τσιμέντο και λαμαρίνα, χάνει σε όλα τα επίπεδα: θα παραμένει πάντα λιγότερο βολικό για αυτοκίνητα από ένα mall, καταστρέφοντας ταυτόχρονα τη μοναδική ιστορική ταυτότητα και τη γοητεία των δρόμων του.

Το κέντρο κερδίζει όταν επενδύει σε αυτό που ένα mall δεν μπορεί ποτέ να προσφέρει: την αυθεντική εμπειρία του δημόσιου χώρου. Ο επισκέπτης δεν κατεβαίνει στην Ανεξαρτησίας, στη Σαριπόλου ή στην Πλατεία Ηρώων μόνο για να αγοράσει κάτι και να φύγει βιαστικά. Κατεβαίνει για να κάνει βόλτα, να πιει καφέ, να φάει έξω, να συναντήσει φίλους και να απολαύσει την πόλη. Μελέτες σε όλη την Ευρώπη αποδεικνύουν σταθερά ότι οι πεζοί και οι ποδηλάτες επισκέπτονται τα καταστήματα των ιστορικών κέντρων συχνότερα και ξοδεύουν σημαντικά περισσότερα χρήματα τον μήνα από τους οδηγούς που παρκάρουν βιαστικά για μια δουλειά. Η προσπάθεια μετατροπής του κέντρου σε ένα κακέκτυπο mall με κυκλοφοριακό μποτιλιάρισμα αποτελεί εμπορική αυτοκτονία.

Το πισωγύρισμα στην Πλατεία Ηρώων

Εξίσου ανησυχητικό είναι το αίτημα για μερική επαναφορά των αυτοκινήτων γύρω από την Πλατεία Ηρώων. Ο κύριος Δημητρίου υποστήριξε ότι επειδή η πλατεία έχει ζέστη κατά τη διάρκεια της ημέρας, δρόμοι όπως η Ανδρέα Δρουσιώτη μπροστά από το Ριάλτο και η Ελένης Παλαιολογίνας θα έπρεπε να ανοίξουν ξανά για τα αυτοκίνητα τις πρωινές ώρες, έστω με χαμηλή ταχύτητα.

Αυτή η πρόταση ακυρώνει την ίδια τη φιλοσοφία της ανάπλασης της Πλατείας Ηρώων. Ο λόγος που η πλατεία λειτουργεί σήμερα με επιτυχία είναι ακριβώς επειδή απομακρύνθηκε η διερχόμενη κίνηση των οχημάτων. Το να ξαναβάλουμε αυτοκίνητα και καυσαέρια μέσα σε έναν αναπλασμένο δημόσιο χώρο δημιουργεί άμεσους κινδύνους για τους πεζούς, τους φοιτητές και τους θαμώνες.

Η απάντηση στις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού δεν είναι η επανείσοδος των αυτοκινήτων. Είναι ο βιοκλιματικός σχεδιασμός: εκτεταμένα στέγαστρα σκίασης, φύτευση ψηλών δέντρων που μειώνουν τη θερμοκρασία μέσω φυσικής εξάτμισης και στοιχεία νερού. Έτσι διαμορφώνεται ένα ευχάριστο, ανοικτό περιβάλλον περιπάτου και αγοράς που προσφέρει άνεση χωρίς να θυσιάζει την ασφάλεια.

Η ψευδαίσθηση της δωρεάν παρόδιας στάθμευσης

Στη συνέντευξη προβλήθηκε επίσης ως επιτυχία η απόφαση να είναι δωρεάν η παρόδια στάθμευση τις Κυριακές και κάθε βράδυ μετά τις 20:00. Παρότι αυτό παρουσιάζεται ως μέτρο στήριξης των επιχειρήσεων, στην πραγματικότητα υπονομεύει την εύρυθμη λειτουργία της πόλης:

Ατέρμονη αναζήτηση θέσης: Η μηδενική χρέωση καταργεί την ανανέωση των σταθμευμένων οχημάτων. Οι οδηγοί κάνουν διαρκείς κύκλους στους στενούς δρόμους ψάχνοντας μια ελεύθερη δωρεάν θέση, προκαλώντας συνεχή κυκλοφοριακή συμφόρηση.
Ακύρωση των εναλλακτικών μετακινήσεων: Όταν η στάθμευση έξω από την ταβέρνα ή το καφέ είναι δωρεάν, η δημόσια συγκοινωνία και τα ενεργητικά μέσα δεν μπορούν να ανταγωνιστούν το αυτοκίνητο.
Κατάληψη δημόσιου χώρου: Ο χώρος που καταλαμβάνεται από σταθμευμένα οχήματα στερείται από φαρδύτερα πεζοδρόμια, ράμπες ΑμεΑ και ασφαλείς ποδηλατοδιαδρόμους.

Η λύση βρίσκεται στην περιφερειακή ανάσχεση

Η αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού στο κέντρο της Λεμεσού απαιτεί την ανάσχεση των αυτοκινήτων πριν φτάσουν στον ιστορικό ιστό:

Περιφερειακοί σταθμοί Park and Ride: Οι επισκέπτες πρέπει να αφήνουν τα οχήματά τους σε μεγάλους περιφερειακούς χώρους στο Νέο Λιμάνι, στο Τσίρειο και στα Πολεμίδια, μετακινούμενοι προς το κέντρο με συχνά, ηλεκτρικά λεωφορεία.
Δυναμική τιμολόγηση μέσω Smart Parking: Αντί για δωρεάν παρόδια στάθμευση, το ψηφιακό σύστημα πρέπει να διασφαλίζει εναλλαγή οχημάτων και διαθεσιμότητα τουλάχιστον 15% των θέσεων ανά πάσα στιγμή, εξυπηρετώντας όσους έχουν πραγματική ανάγκη ολιγόλεπτης στάσης.
Αδιαπραγμάτευτη πεζοδρόμηση του πυρήνα: Η Ανεξαρτησίας, η Πλατεία Ηρώων και οι γύρω δρόμοι οφείλουν να αποτελούν ένα ενιαίο, προστατευμένο δίκτυο όπου η ανθρώπινη ζωή και η βάδιση έχουν απόλυτη προτεραιότητα έναντι των οχημάτων.

Η Λεμεσός δεν πρόκειται να λύσει τα προβλήματά της χτίζοντας τσιμεντένια πολυώροφα πάρκινγκ στις ιστορικές της γειτονιές. Το Δημοτικό Συμβούλιο οφείλει να απορρίψει αυτές τις αναχρονιστικές προτάσεις, να περιφρουρήσει τον αναβαθμισμένο χαρακτήρα της Πλατείας Ηρώων και να επενδύσει σε υποδομές που μετακινούν ανθρώπους και όχι σε χώρους που αποθηκεύουν αυτοκίνητα.

--- Παρακολουθήστε ολόκληρη τη συνέντευξη του Κρίστη Δημητρίου στο [Lemesos TV](https://youtu.be/2l3DySKPgfk).