Η έρευνα του Philepoll αποκαλύπτει την αλήθεια: Το έλλειμμα υποδομών και όχι η κουλτούρα κρατά τον Κύπριο μακριά από τα λεωφορεία

Η κατάρριψη ενός βολικού πολιτικού μύθου

Κάθε φορά που η συζήτηση φτάνει στο κυκλοφοριακό αδιέξοδο των κυπριακών πόλεων, οι αρμόδιοι φορείς και οι τοπικοί άρχοντες καταφεύγουν στην ίδια βολική εξήγηση: ο Κύπριος έχει έμφυτη αγάπη για το αυτοκίνητό του και δεν αλλάζει νοοτροπία. Η μεγάλη έρευνα που πραγματοποίησε το Philenews σε συνεργασία με την Prime Market Research γκρεμίζει αυτό το άλλοθι με αδιαμφισβήτητα στοιχεία.

Σε δείγμα άνω των τριών χιλιάδων διακοσίων πολιτών από όλη την Κύπρο, το ενενήντα τρία τοις εκατό δηλώνει ότι χρησιμοποιεί το ιδιωτικό αυτοκίνητο ως κύριο μέσο μετακίνησης, με τη χρήση του λεωφορείου να περιορίζεται στο ασήμαντο τρία τοις εκατό. Το εντυπωσιακό ενενήντα τέσσερα τοις εκατό απαντά ξεκάθαρα ότι οι δημόσιες συγκοινωνίες στη χώρα δεν είναι αποτελεσματικές. Το πιο κρίσιμο στοιχείο της έρευνας, ωστόσο, βρίσκεται στους συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους οι πολίτες γυρίζουν την πλάτη στο λεωφορείο.

Οι πραγματικές αιτίες της αποχής

Όταν οι ερωτηθέντες κλήθηκαν να εξηγήσουν γιατί δεν επιλέγουν το λεωφορείο, οι απαντήσεις τους δεν είχαν καμία σχέση με ιδιοτροπίες ή εμμονές:

1. Απουσία κατάλληλης διαδρομής (43%): Σχεδόν ένας στους δύο πολίτες δηλώνει ότι το δίκτυο απλώς δεν εξυπηρετεί τις καθημερινές του ανάγκες, καθώς τα δρομολόγια ακολουθούν δαιδαλώδεις και παρωχημένες χαράξεις που δεν συνδέουν τις νέες οικιστικές περιοχές με τους χώρους εργασίας και εκπαίδευσης.
2. Αραιά δρομολόγια (30%): Η αναμονή τριάντα και εξήντα λεπτών ανάμεσα στις διελεύσεις καθιστά αδύνατο τον προγραμματισμό της ημέρας, αποθαρρύνοντας οποιονδήποτε δεν είναι υποχρεωμένος να περιμένει στη στάση.
3. Αναξιοπιστία στα ωράρια και καθυστερήσεις (28%): Τα λεωφορεία κινούνται χωρίς δικές τους λωρίδες, εγκλωβίζονται στην ίδια κίνηση με τα αυτοκίνητα και δεν μπορούν να εγγυηθούν την έγκαιρη άφιξη στον προορισμό.
4. Αργή μετακίνηση σε σχέση με το αυτοκίνητο (23%): Μια διαδρομή που με το αυτοκίνητο διαρκεί δεκαπέντε λεπτά, με το λεωφορείο απαιτεί συχνά σχεδόν μία ώρα.

Αντίθετα, μόλις το δεκαπέντε τοις εκατό των ερωτηθέντων απάντησε ότι προτιμά απλώς την άνεση του αυτοκινήτου. Οι πολίτες δεν απορρίπτουν το λεωφορείο επειδή σνομπάρουν το μέσο, αλλά επειδή το υφιστάμενο σύστημα αποτυγχάνει παταγωδώς να τους μεταφέρει γρήγορα και αξιόπιστα.

Το ψηφιακό χάος και η τιμή του εισιτηρίου

Ακόμη και ανάμεσα στους λίγους που χρησιμοποιούν τακτικά τα λεωφορεία, η εικόνα είναι απογοητευτική. Το συντριπτικό ενενήντα τέσσερα τοις εκατό των τακτικών επιβατών δηλώνει ότι δεν βρίσκει εύκολα τις πληροφορίες που χρειάζεται για δρομολόγια και στάσεις. Το να απαιτείται από τον επιβάτη να μαντεύει πότε θα περάσει το λεωφορείο, την ώρα που η τεχνολογία των Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών επιτρέπει ζωντανή ενημέρωση δευτερολέπτου, συνιστά διοικητική αποτυχία.

Επιπλέον, σχεδόν ένας στους δύο πολίτες (47%) θεωρεί το εισιτήριο ακριβό. Όταν μια υπηρεσία είναι αργή, απρόβλεπτη και στερείται βασικής πληροφόρησης, οποιοδήποτε αντίτιμο φαντάζει δυσανάλογο σε σχέση με την παρεχόμενη ποιότητα.

Πώς μετατρέπεται το λεωφορείο σε πραγματική επιλογή

Η ανάταξη των δημόσιων συγκοινωνιών δεν απαιτεί διαφημιστικές εκστρατείες για αλλαγή κουλτούρας ούτε αναμονή δεκαετιών για φαραωνικά σιδηροδρομικά έργα. Απαιτεί άμεσες παρεμβάσεις στα τέσσερα σημεία που υποδεικνύουν οι ίδιοι οι πολίτες:

• Ευθείες γραμμές κορμού: Επανασχεδιασμός των διαδρομών με κατάργηση των ατελείωτων κύκλων στις γειτονιές και δημιουργία γρήγορων, απευθείας συνδέσεων κατά μήκος των κύριων αξόνων.
• Αποκλειστικές λεωφορειολωρίδες: Χάραξη και φυσικός διαχωρισμός λεωφορειολωρίδων με κράσπεδα και κάμερες, ώστε το λεωφορείο να προσπερνά το μποτιλιάρισμα και να προσφέρει σαφές χρονικό πλεονέκτημα.
• Προτεραιότητα σηματοδότησης (TSP): Σύνδεση της τηλεματικής των λεωφορείων με τα φανάρια κυκλοφορίας για αυτόματο πράσινο κύμα στις διασταυρώσεις.
• Ανοικτά δεδομένα και ζωντανή πληροφόρηση: Πλήρης ενσωμάτωση των δρομολογίων σε διεθνείς χαρτογραφικές εφαρμογές και τοποθέτηση ψηφιακών πινακίδων πραγματικού χρόνου σε όλες τις κεντρικές στάσεις.

Τα ευρήματα της έρευνας στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα στο Υπουργείο Μεταφορών και στις δημοτικές αρχές. Οι πολίτες θα αφήσουν το αυτοκίνητο μόνο όταν το λεωφορείο γίνει γρήγορο, συχνό και συνεπές. Η επίκληση της κακής νοοτροπίας δεν πείθει πλέον κανέναν.

--- Βασισμένο στα αποτελέσματα της παγκύπριας έρευνας του [Philenews](https://www.philenews.com/kipros/koinonia/article/1785712/philepoll-sintriptika-ta-apotelesmata-gia-ta-leoforia-posi-den-ta-chrisimopioun-ke-gia-pious-logous-ta-apofevgoun-pia-i-gnomi-ton-epivaton/).