Πάνω από 5 εκατομμύρια για το Smart Parking: Οι αισθητήρες δεν λύνουν το κυκλοφοριακό χωρίς δημόσιες συγκοινωνίες

Ψηφιακός συγκοινωνιακός σχεδιασμός ή απλή αναβάθμιση του ταμείου

Η έγκριση από το Δημοτικό Συμβούλιο Λεμεσού της σύμβασης για το Smart Parking, αξίας 5,17 εκατομμυρίων ευρώ πλέον ΦΠΑ, αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές επενδύσεις στην ιστορία του δήμου. Το σύστημα περιλαμβάνει 2.211 θέσεις, εκ των οποίων οι 1.495 είναι παρόδιες πάνω στο οδόστρωμα και οι υπόλοιπες 716 σε οργανωμένους δημοτικούς χώρους με αυτόματες μπάρες.

Η αξιοποίηση των Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών (ITS) για τη διαχείριση της στάθμευσης είναι απολύτως αναγκαία. Στα κορεσμένα αστικά κέντρα, τα οχήματα που κάνουν διαρκείς κύκλους ψάχνοντας μια ελεύθερη θέση ευθύνονται για το 30% της συνολικής κυκλοφοριακής συμφόρησης. Η ψηφιακή πληροφόρηση των οδηγών μέσω εφαρμογών και ηλεκτρονικών πινακίδων μειώνει τα άσκοπα χιλιόμετρα και τα καυσαέρια. Ωστόσο, μια δημόσια δαπάνη που ξεπερνά τα 5 εκατομμύρια ευρώ γεννά ένα βασικό ερώτημα: εφαρμόζεται ως εργαλείο βιώσιμης κινητικότητας ή καταλήγει να λειτουργεί ως ένας ακριβός μηχανισμός είσπραξης τελών;

Οι αντιφάσεις της πιλοτικής εφαρμογής

Οι όροι της εξάμηνης πιλοτικής εφαρμογής που ψηφίστηκαν από το Δημοτικό Συμβούλιο αποκαλύπτουν συγκεκριμένα κενά που υπονομεύουν τον συγκοινωνιακό ρόλο του έργου:

1. Δωρεάν παρόδια στάθμευση τα βράδια και τις Κυριακές: Η κατάργηση της χρέωσης μετά τις 19:30 και όλη την Κυριακή επιδοτεί άμεσα τη χρήση του αυτοκινήτου τις ώρες που το κέντρο και η εστίαση κατακλύζονται από επισκέπτες. Όταν το παρκάρισμα στον δρόμο είναι δωρεάν, η ανακύκλωση των θέσεων μηδενίζεται, οι οδηγοί κάνουν ατελείωτους κύκλους στα στενά και τα πεζοδρόμια καταλαμβάνονται παράνομα από όσους αρνούνται να μπουν σε ιδιωτικά ή δημοτικά πάρκινγκ.
2. Επιβάρυνση χωρίς πραγματικές εναλλακτικές: Οι ενστάσεις που διατυπώθηκαν από δημοτικούς συμβούλους και εκπροσώπους φοιτητών για το κόστος σε εργαζομένους και νέους έχουν βάση. Δεν μπορείς να ζητάς από τον πολίτη να πληρώνει καθημερινά για να πάει στη δουλειά ή στη σχολή του, όταν δεν του έχεις εξασφαλίσει αξιόπιστα λεωφορεία με γρήγορη συχνότητα και δικές τους λωρίδες. Η λύση του πάρκινγκ στην οδό Αιόλου με mini-bus για τους φοιτητές του ΤΕΠΑΚ είναι θετική, αλλά παραμένει αποσπασματική.
3. Το κενό της παράνομης στάθμευσης: Οι μαγνητικοί αισθητήρες στο οδόστρωμα καταγράφουν μόνο όσους παρκάρουν μέσα στις νόμιμες διαγραμμίσεις. Δεν μπορούν να εμποδίσουν κανέναν να σταματήσει παράνομα πάνω σε γωνίες, σε ράμπες ΑμεΑ ή μέσα σε διαβάσεις πεζών με αναμμένα τα αλάρμ.

Ένα σύστημα έξυπνης στάθμευσης δεν μπορεί να αποδώσει όταν η παραβατικότητα στους γύρω δρόμους συνεχίζει να αντιμετωπίζεται με ανοχή.

Πώς λειτουργεί η έξυπνη στάθμευση στην Ευρώπη

Στις ευρωπαϊκές πόλεις που εφάρμοσαν αντίστοιχα συστήματα, το smart parking δεν σχεδιάστηκε ποτέ ως μια απομονωμένη εμπορική εφαρμογή, αλλά ως τμήμα μιας συνολικής πολιτικής:

• Ανταποδοτικότητα εσόδων στις δημόσιες μεταφορές: Τα χρήματα που εισπράττονται από τη στάθμευση στο οδόστρωμα δεν πηγαίνουν σε γενικά ταμεία. Επενδύονται υποχρεωτικά στη χρηματοδότηση των τοπικών λεωφορείων, στην επιδότηση καρτών μικροκινητικότητας και στη δημιουργία πεζοδρόμων με σκίαση και δέντρα.
• Δυναμική τιμολόγηση διαθεσιμότητας: Η χρέωση δεν είναι στατική αλλά μεταβάλλεται ανάλογα με τη ζήτηση, με στόχο να μένει πάντα ελεύθερο το 15% των θέσεων σε κάθε οικοδομικό τετράγωνο, εξαφανίζοντας την κίνηση αναζήτησης.
• Σύνδεση με αυτόματη αστυνόμευση: Το ψηφιακό σύστημα λειτουργεί παράλληλα με οχήματα σάρωσης (scan-cars) και κάμερες, διασφαλίζοντας ότι κανένα όχημα δεν καταλαμβάνει χώρους πεζών ή λεωφορειολωρίδες.

Η επιτυχία κρίνεται στο πεδίο

Μια επένδυση άνω των 5 εκατομμυρίων ευρώ πρέπει να κριθεί από το αν βελτιώνει ουσιαστικά την καθημερινότητα και την ασφάλεια στην πόλη. Ο δείκτης επιτυχίας δεν μπορεί να είναι μόνο τα έσοδα που μπαίνουν στα ταμεία του δήμου.

Στο τέλος του εξαμήνου, η αξία του Smart Parking θα φανεί από το αν μειώθηκαν τα παράνομα παρκαρίσματα στα πεζοδρόμια, αν απελευθερώθηκαν οι διαδρομές των πεζών και αν ο Δήμος κατάφερε να συνδέσει τη στάθμευση με πραγματικές εναλλακτικές λύσεις μετακίνησης. Η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί αν η πόλη δεν αποφασίσει να θέσει ως προτεραιότητα τον άνθρωπο και όχι το αυτοκίνητο.

--- Βασισμένο στο ρεπορτάζ του [Elemesos.com](https://www.elemesos.com/xeperna-ta-5-ekatommyria-evro-to-smart-parking-sto-dimo-lemesou/).