Η μικροκινητικότητα είναι λύση και όχι πρόβλημα: Οι δρόμοι ανήκουν σε όλους, όχι μόνο στα αυτοκίνητα

Η εύκολη λύση της δαιμονοποίησης

Η πρόσφατη τοποθέτηση του αναπληρωτή καθηγητή Συγκοινωνιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Κύπρου, Λουκά Δημητρίου, στον ραδιοφωνικό «Πολίτη», έθεσε τη συζήτηση για τα ελαφρά προσωπικά οχήματα στις σωστές επιστημονικές της βάσεις. Την ώρα που η δημόσια σφαίρα κατακλύζεται από φωνές για καθολικές απαγορεύσεις και αυστηρή αστυνομοκρατία, ο κύριος Δημητρίου υπενθύμισε μια βασική αρχή: η μικροκινητικότητα δεν αποτελεί κυκλοφοριακό πρόβλημα, αλλά ουσιαστικό κομμάτι της λύσης για τις κορεσμένες πόλεις μας.

Η έντονη δυσφορία απέναντι στα ηλεκτρικά πατίνια πηγάζει από μια βαθιά ριζωμένη αντίληψη ότι το οδόστρωμα ανήκει αποκλειστικά στα αυτοκίνητα. Επί τέσσερις δεκαετίες, κάθε ευρώ δημόσιας δαπάνης στις κυπριακές πόλεις επενδύθηκε στη διευκόλυνση και τη στάθμευση των ιδιωτικών οχημάτων. Όταν εμφανίστηκαν ελαφριά, καθαρά μέσα που εξυπηρετούν γρήγορα τις μικρές καθημερινές μετακινήσεις και τις ανάγκες των φοιτητών, η πόλη δεν είχε να τους προσφέρει ούτε ένα μέτρο ασφαλούς χώρου. Το να κατηγορούμε το ίδιο το πατίνι για την αναρχία στους δρόμους αποτελεί βολική υπεκφυγή από την αποτυχία του κράτους να διαμορφώσει σύγχρονες υποδομές.

Η συγκοινωνιακή αρχή του διαχωρισμού ταχυτήτων

Η καθημερινή ένταση στους δρόμους είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα ενός επικίνδυνου σχεδιαστικού κενού. Στους κυπριακούς δρόμους, ένας χρήστης πατινιού ή ποδηλάτου αναγκάζεται να επιλέξει ανάμεσα σε δύο αδιέξοδες καταστάσεις: είτε να ανέβει σε σπασμένα και στενά πεζοδρόμια απειλώντας τους πεζούς, είτε να βγει στη μέση λεωφόρων όπου τα αυτοκίνητα κινούνται με 50 και 60 χιλιόμετρα την ώρα.

Στη φιλοσοφία του Safe System, η βασική αρχή είναι η διαχείριση της κινητικής ενέργειας. Η συνύπαρξη βαρέων οχημάτων υψηλής ταχύτητας με απροστάτευτους χρήστες που κινούνται με 20 χιλιόμετρα την ώρα οδηγεί μαθηματικά σε σοβαρούς τραυματισμούς. Η απάντηση δεν είναι ούτε η απαγόρευση του πατινιού, ούτε η εκτόπισή του στα πεζοδρόμια. Η πραγματική λύση είναι η επανακατανομή του οδοστρώματος: η αφαίρεση χώρου από τις υπερβολικά φαρδιές λωρίδες αυτοκινήτων και την άναρχη παρόδια στάθμευση, για τη δημιουργία συνεχών, φυσικά προστατευμένων διαδρόμων μικροκινητικότητας. Όταν ο ποδηλάτης και ο αναβάτης πατινιού έχουν τον δικό τους χώρο, η σύγκρουση με τους πεζούς σταματά αμέσως.

Τι κάνουν οι ευρωπαϊκές πόλεις

Οι ευρωπαϊκές πόλεις που μείωσαν την κυκλοφοριακή ασφυξία δεν το πέτυχαν απαγορεύοντας τα πατίνια, αλλά εντάσσοντάς τα συντεταγμένα στο σύστημα μεταφορών:

1. Ψηφιακός έλεγχος μέσω ITS: Η εφαρμογή συστημάτων γεωεντοπισμού (geofencing) ρίχνει αυτόματα την ταχύτητα των κοινόχρηστων πατινιών σε πεζόδρομους και απαγορεύει το παρκάρισμα εκτός συγκεκριμένων σημασμένων θέσεων, εξαλείφοντας το χάος στα πεζοδρόμια.
2. Γειτονιές με όριο τα 30 χιλιόμετρα: Η καθιέρωση ορίου 30 km/h στους οικιστικούς δρόμους επιτρέπει την ασφαλή συνύπαρξη αυτοκινήτων, ποδηλάτων και πατινιών χωρίς να απαιτούνται ακριβά διαχωριστικά σε κάθε στενό.
3. Σύνδεση με τις δημόσιες συγκοινωνίες: Οι σταθμοί μικροκινητικότητας τοποθετούνται σε στάσεις λεωφορείων και σταθμούς Park and Ride, επιτρέποντας στον πολίτη να καλύψει το πρώτο και το τελευταίο μίλι της διαδρομής του χωρίς να πάρει το αυτοκίνητο.

Δίκαιη μοιρασιά του δημόσιου χώρου

Οι δρόμοι κατασκευάζονται με χρήματα όλων των φορολογουμένων και δεν αποτελούν ιδιοκτησία κανενός μηχανοκίνητου οχήματος. Το να ζητάμε την απαγόρευση των ελαφρών μέσων επειδή επί δεκαετίες δεν φτιάξαμε ποδηλατοδρόμους συνιστά ομολογία διοικητικής αδυναμίας.

Το Υπουργείο Μεταφορών και οι δήμοι οφείλουν να ακούσουν τους συγκοινωνιολόγους: κατασκευή προστατευμένων διαδρομών, μείωση των ταχυτήτων στις γειτονιές και ψηφιακή ρύθμιση της λειτουργίας των στόλων. Η μικροκινητικότητα προσφέρει έναν καθαρό, οικονομικό και ευέλικτο τρόπο μετακίνησης. Χρέος των πόλεων μας είναι να της δώσουν τον ασφαλή χώρο που δικαιούται.

--- Βασισμένο στη συνέντευξη του αναπληρωτή καθηγητή Λουκά Δημητρίου στον ραδιοφωνικό [Πολίτη](https://www.politis.com.cy/politis-news/koinonia/1055377/loykas-dimitrioy-h-mikrokinitikotita-den-inai-provlima-inai-lysi-oi-dromoi-den-anikoyn-mono-sta-autokinita-ikhitiko).