Πίσω στα Νέα
13 Νοεμβρίου 2026•George Christou•5 λεπτά ανάγνωσης

Άνοιγμα της Λεωφόρου Μακαρίου στα αυτοκίνητα: Κατανοώντας τα παράπονα των καταστηματαρχών χωρίς να ρισκάρουμε 21 εκατομμύρια ευρώ

Άνοιγμα της Λεωφόρου Μακαρίου στα αυτοκίνητα: Κατανοώντας τα παράπονα των καταστηματαρχών χωρίς να ρισκάρουμε 21 εκατομμύρια ευρώ

Μια εορταστική πρόταση που πατά πάνω σε υπαρκτά παράπονα

Η πρόταση δημοτικού συμβούλου Λεμεσού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με την οποία καλείται ο Δήμος Λευκωσίας να ανοίξει τη Λεωφόρο Μακαρίου για τη διέλευση ιδιωτικών αυτοκινήτων κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή του Δεκεμβρίου ως στοχευμένη πιλοτική δράση, αγγίζει μια έντονη συζήτηση που εξελίσσεται στην πρωτεύουσα. Εδώ και μήνες, πλατφόρμα καταστηματαρχών, κατοίκων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων της περιοχής καταγγέλλει μαρασμό του κέντρου, υποστηρίζοντας ότι ο αποκλεισμός των οχημάτων απομόνωσε τον άξονα, έκοψε τη συνδεσιμότητα με την παλιά πόλη και έπληξε τον κύκλο εργασιών τους.

Η πλήρης απόρριψη αυτών των παραπόνων θα ήταν άδικη, διότι οι επαγγελματίες επισημαίνουν υπαρκτές αστοχίες. Οι επισκέπτες συχνά δυσκολεύονται να εντοπίσουν πού μπορούν να σταθμεύσουν περιμετρικά, η διαμπερής κίνηση διοχετεύτηκε σε γειτονικούς δρόμους, ενώ η ημιτελής εικόνα της ανάπλασης σε ορισμένα σημεία άφησε έναν άξονα που μοιάζει περισσότερο με ψυχρό διάδρομο παρά με ζωντανό εμπορικό προορισμό. Ωστόσο, η αναγνώριση αυτών των προβλημάτων δεν σημαίνει ότι η επαναφορά των αυτοκινήτων αποτελεί τη λύση.

Γιατί το άνοιγμα στα ΙΧ αποτυγχάνει σε ασφάλεια, χρηματοδότηση και εμπόριο

Από συγκοινωνιακή και πολεοδομική σκοπιά, η διοχέτευση ιδιωτικών αυτοκινήτων στη Μακαρίου δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους χωρίς να θεραπεύει τις βαθύτερες αιτίες της εμπορικής κάμψης:

  • Η παραβίαση του Safe System: Η Μακαρίου αναπλάστηκε με ενιαία επιφάνεια (shared space), φαρδιά πεζοδρόμια και αστικό εξοπλισμό σχεδιασμένο για πεζούς. Η είσοδος αυτοκινήτων τον Δεκέμβριο, όταν οικογένειες, ηλικιωμένοι και παιδιά κατακλύζουν τον δρόμο, επαναφέρει την επικίνδυνη κινητική ενέργεια των οχημάτων σε χώρο πεζών. Σύμφωνα με το Safe System, η συνύπαρξη αφηρημένων οδηγών που ψάχνουν ανύπαρκτες θέσεις στάθμευσης με πεζούς στο ίδιο επίπεδο δημιουργεί βέβαιες συνθήκες σύγκρουσης, ενώ παράλληλα εγκλωβίζει τα λεωφορεία στην κίνηση.
  • Ο κίνδυνος απώλειας 21 εκατομμυρίων ευρώ: Η ανάπλαση του εμπορικού τριγώνου συγχρηματοδοτήθηκε με 20,995 εκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκά ταμεία συνοχής με ρητή δέσμευση τον περιορισμό του ιδιωτικού αυτοκινήτου και την προτεραιότητα στις δημόσιες συγκοινωνίες και τους πεζούς. Επειδή το έργο βρίσκεται ακόμη εντός της πενταετούς περιόδου υποχρεωτικής διατήρησης των στόχων του, οποιαδήποτε αλλοίωση της λειτουργίας του, ακόμη και ως τριήμερο πιλοτικό, ενέχει τον κίνδυνο δημοσιονομικής διόρθωσης και επιστροφής έως και 21 εκατομμυρίων ευρώ από τους Κύπριους φορολογούμενους.
  • Οι πραγματικές αιτίες της εμπορικής πτώσης: Τόσο το ΕΤΕΚ όσο και οι μελέτες αγοράς καταδεικνύουν ότι η συρρίκνωση του παραδοσιακού λιανικού εμπορίου στη Μακαρίου ξεκίνησε από την οικονομική κρίση του 2012 και οφείλεται στον ανταγωνισμό των μεγάλων εμπορικών κέντρων (malls), στο ηλεκτρονικό εμπόριο και στα υψηλά ενοίκια που ζητούν ορισμένοι ιδιοκτήτες ακινήτων, και όχι στην απουσία διερχόμενων αυτοκινήτων.

Στοχευμένες διορθώσεις που αναζωογονούν τη Μακαρίου χωρίς αυτοκίνητα

Οι ευρωπαϊκές πόλεις που ανέστησαν εμπορικούς δρόμους, όπως οι Βρυξέλλες, η Μαδρίτη και η Λιουμπλιάνα, δεν περιορίστηκαν απλώς σε μια απαγόρευση κυκλοφορίας. Συνδύασαν τον περιορισμό του ΙΧ με ενεργή διαχείριση και Ευφυή Συστήματα Μεταφορών (ITS). Ο Δήμος Λευκωσίας και το Υπουργείο Μεταφορών μπορούν να εφαρμόσουν άμεσα πέντε πρακτικές βελτιώσεις που απαντούν στις ανησυχίες των καταστηματαρχών:

  1. Έξυπνη καθοδήγηση στάθμευσης (ITS): Οι επισκέπτες αποφεύγουν το κέντρο επειδή δεν γνωρίζουν πού υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις. Η τοποθέτηση αισθητήρων πληρότητας και ηλεκτρονικών πινακίδων συνδεδεμένων με εφαρμογές πλοήγησης κατευθύνει τους οδηγούς απευθείας στους οργανωμένους χώρους στάθμευσης γύρω από το εμπορικό τρίγωνο, εξαλείφοντας τις άσκοπες γύρες.
  2. Συχνά, δωρεάν λεωφορεία Park and Ride τον Δεκέμβριο: Η δρομολόγηση ηλεκτρικών μίνι λεωφορείων ανά πέντε με επτά λεπτά από περιφερειακούς χώρους στάθμευσης απευθείας στον κύκλο Μακαρίου, Στασικράτους και Ευαγόρου, με αυτόματη προτεραιότητα στα φανάρια (TSP) και ζωντανή πληροφόρηση άφιξης, διευκολύνει ουσιαστικά οικογένειες και ηλικιωμένους.
  3. Ολοκλήρωση της αισθητικής και λειτουργικής ανάπλασης: Η διατήρηση μιας συμβατικής ασφάλτινης λωρίδας στη μέση του δρόμου δημιουργεί σύγχυση και αποτρέπει τους πεζούς από το να οικειοποιηθούν τον χώρο. Η ολοκλήρωση της ενιαίας επίστρωσης, η ενίσχυση της σκίασης με δέντρα, τα καθιστικά και οι υπαίθριες εκδηλώσεις μετατρέπουν έναν ψυχρό διάδρομο σε πόλο έλξης.
  4. Έξυπνη αστική τροφοδοσία (SULP): Η ρύθμιση της τροφοδοσίας των καταστημάτων σε συγκεκριμένες πρωινές ώρες μέσω έξυπνων βυθιζόμενων μπαρών διασφαλίζει την απρόσκοπτη τροφοδοσία των επιχειρήσεων χωρίς φορτηγάκια ανάμεσα στους πεζούς τις ώρες αιχμής.
  5. Εξορθολογισμός ενοικίων και προσιτή κατοικία στο κέντρο: Όπως επισημαίνει το ΕΤΕΚ, η βιωσιμότητα του κέντρου απαιτεί κίνητρα για επιστροφή μόνιμων κατοίκων και αυθεντικών, ανεξάρτητων καταστημάτων με προσιτά ενοίκια, αντί της εξάρτησης από περαστικούς οδηγούς.

Κατευθύνοντας τον διάλογο στις πραγματικές λύσεις

Οι καταστηματάρχες της Λεωφόρου Μακαρίου έχουν κάθε δίκιο να διεκδικούν ένα προσβάσιμο, ζωντανό και εμπορικά βιώσιμο κέντρο. Εκεί που η πρόταση επιστροφής των αυτοκινήτων αστοχεί είναι στην ταύτιση της διέλευσης οχημάτων με την αγοραστική κίνηση. Στις σύγχρονες ευρωπαϊκές πόλεις, οι άνθρωποι ψωνίζουν περπατώντας, ενώ τα αυτοκίνητα απλώς καταλαμβάνουν πολύτιμο χώρο και αυξάνουν την επικινδυνότητα.

Η προστασία της ευρωπαϊκής επένδυσης των 21 εκατομμυρίων ευρώ, ο σεβασμός στις αρχές οδικής ασφάλειας του Safe System και η εφαρμογή έξυπνης καθοδήγησης στάθμευσης, συχνών λεωφορείων και ζωντανών δράσεων στον δρόμο αποτελούν τον μόνο τρόπο να στηριχθούν ουσιαστικά οι επιχειρήσεις της Μακαρίου, χωρίς να μετατραπεί ξανά ο κεντρικός άξονας της Λευκωσίας σε ένα μποτιλιαρισμένο πάρκινγκ.

--- Βασισμένο στις δημόσιες προτάσεις, στους όρους ευρωπαϊκής χρηματοδότησης όπως καταγράφηκαν στον [Πολίτη](https://en.politis.com.cy/news/cy-news/1035279/nicosia-centre-tensions-rise-as-eu-warns-over-makariou-avenue-changes), και στο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αστικής Κινητικότητας.

#Nicosia#Makariou Avenue#Pedestrianisation#Urban Mobility#Safe System#EU Cohesion Funds#Intelligent Transport Systems#C-ITS#Park and Ride#Retail Footfall#Public Transport#Vision Zero

Σχετικά με τον ITS Cyprus

Ο ITS Cyprus φέρνει κοντά δημόσιες αρχές, έρευνα και βιομηχανία για την προώθηση των Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών στην Κύπρο, με πρωτοβουλίες όπως το Road to Zero Cyprus για την οδική ασφάλεια.

Μάθετε περισσότερα για τον ITS Cyprus →