Ride Outs και σούζες με πατίνια: Το διπλό κενό ελέγχου και υποδομών στους κυπριακούς δρόμους

Επικίνδυνες επιδείξεις για λίγα views

Το πρόσφατο ρεπορτάζ του Sigmalive κατέγραψε μια εικόνα που συναντάμε όλο και πιο συχνά στις κυπριακές πόλεις. Ομάδες ανηλίκων οργανώνονται μέσω διαδικτύου σε μαζικές συναντήσεις, γνωστές ως ride outs, και κινούνται κατά δεκάδες σε κεντρικές λεωφόρους, κάνοντας σούζες, ελιγμούς ανάμεσα στα αυτοκίνητα και επικίνδυνες κόντρες για να τραβήξουν βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Αυτό που στην οθόνη του κινητού παρουσιάζεται ως εφηβική επίδειξη και μαγκιά, στον πραγματικό δρόμο συνιστά άμεση απειλή για ανθρώπινες ζωές. Ένας ανήλικος όρθιος πάνω σε μικρές ρόδες, χωρίς ουσιαστική προστασία και με ελάχιστη ικανότητα πέδησης, εκτίθεται σε τεράστιες δυνάμεις πρόσκρουσης δίπλα σε βαριά αυτοκίνητα. Η συνήθης αντίδραση της κοινής γνώμης είναι να ζητά αφορισμούς και καθολικές απαγορεύσεις. Όμως, το να αντιμετωπίζουμε το ζήτημα απλώς ως νεανική παραβατικότητα παραβλέπει τις βαθύτερες θεσμικές αποτυχίες που επιτρέπουν στο φαινόμενο να γιγαντώνεται.

Η ψευδαίσθηση του ορίου των 20 χιλιομέτρων

Η κυπριακή νομοθεσία για τα ηλεκτρικά πατίνια θέτει συγκεκριμένους κανόνες, με κατώτατο όριο ηλικίας τα 14 έτη και ανώτατη εργοστασιακή ταχύτητα τα 20 km/h. Στην πράξη, αυτό το πλαίσιο παραμένει γράμμα κενό.

Στην αγορά διατίθενται ευρέως πατίνια που είτε από κατασκευής είτε μετά από απλές παρακάμψεις λογισμικού αναπτύσσουν ταχύτητες 40 έως και 60 km/h. Δεν υπάρχει κανένας ουσιαστικός έλεγχος στις εισαγωγές, καμία τεχνική πιστοποίηση κατά την πώληση και καμία καταγραφή των ιδιωτικών συσκευών. Γονείς αγοράζουν στα παιδιά τους μηχανήματα υψηλής ισχύος χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι ένα πατίνι που κινείται με 45 km/h συμπεριφέρεται στο οδόστρωμα σαν ένα άτυπο μοτοποδήλατο. Το να περιμένουμε από την Αστυνομία να κυνηγά δεκάδες παιδιά στους δρόμους είναι ανέφικτο. Ο έλεγχος οφείλει να ξεκινά από το εμπόριο και τα σημεία εισόδου στη χώρα.

Το τίμημα των ανύπαρκτων διαδρόμων μικροκινητικότητας

Οι επικίνδυνες συμπεριφορές τροφοδοτούνται και από τη χρόνια έλλειψη κατάλληλου χώρου κίνησης. Οι κυπριακές πόλεις συζητούν επί χρόνια σχέδια βιώσιμης κινητικότητας, αλλά οι φυσικά διαχωρισμένοι ποδηλατόδρομοι παραμένουν ελάχιστοι και ασύνδετοι.

Όταν ένας έφηβος παίρνει ένα πατίνι, βρίσκεται μπροστά σε δύο κακές επιλογές: είτε να ανέβει σε σπασμένα πεζοδρόμια απειλώντας τους πεζούς, είτε να βγει στη μέση λεωφόρων πολλών λωρίδων που έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για αυτοκίνητα. Όταν λείπουν οι ασφαλείς, προστατευμένοι διάδρομοι που συνδέουν τις γειτονιές με τα σχολεία και τα πάρκα, ο δρόμος μετατρέπεται σε πίστα επίδειξης. Στη φιλοσοφία του Safe System, αναγνωρίζουμε ότι τα παιδιά και οι έφηβοι θα κάνουν λάθη. Οι δρόμοι πρέπει να σχεδιάζονται με τρόπο που να απορροφά τα ανθρώπινα λάθη και όχι να τα μετατρέπει σε θανατηφόρα ατυχήματα.

Συγκεκριμένα μέτρα για ασφαλή μικροκινητικότητα

Για να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά το πρόβλημα, απαιτείται συνδυασμός νομοθετικών ελέγχων, εκπαίδευσης και αστικού σχεδιασμού:

1. Αυστηρός έλεγχος εισαγωγών και εμπορίου: Το Υπουργείο Μεταφορών και τα Τελωνεία οφείλουν να ελέγχουν τις αποστολές και τα καταστήματα πώλησης, κατάσχοντας συσκευές που δεν διαθέτουν απαραβίαστο εργοστασιακό περιοριστή ταχύτητας στα νόμιμα όρια.
2. Ουσιαστική ευθύνη κηδεμόνων: Όταν ανήλικοι εντοπίζονται να οδηγούν οχήματα εκτός προδιαγραφών ή χωρίς τον απαραίτητο εξοπλισμό, οι διοικητικές κυρώσεις πρέπει να βαρύνουν άμεσα τους γονείς, σε συνδυασμό με οργανωμένα μαθήματα κυκλοφοριακής αγωγής στα σχολεία.
3. Κατασκευή προστατευμένων διαδρομών: Επιτάχυνση των έργων για διαχωρισμένους ποδηλατοδρόμους σε βασικούς αστικούς άξονες, ώστε τα νόμιμα μέσα μικροκινητικότητας να κινούνται χωρίς να διασταυρώνονται με τη βαριά κυκλοφορία.
4. Έξυπνα συστήματα γεωεντοπισμού (ITS): Στα κοινόχρηστα πατίνια, η υποχρεωτική εφαρμογή geofencing που ρίχνει αυτόματα την ταχύτητα και απαγορεύει την κίνηση σε ακατάλληλες περιοχές αποτελεί δοκιμασμένο και αποτελεσματικό εργαλείο.

Πρόληψη πριν από την επόμενη τραγωδία

Το να παρακολουθούμε απαθείς τις μαζικές επιδείξεις ανηλίκων στους δρόμους ως ένα ακόμη viral φαινόμενο των social media είναι επικίνδυνο. Ένας τροχός διαμέτρου δέκα ιντσών που βρίσκει σε μια λακκούβα με σαράντα χιλιόμετρα την ώρα δεν αφήνει κανένα περιθώριο αντίδρασης στον αναβάτη.

Οι αρμόδιες αρχές δεν πρέπει να περιμένουν το επόμενο σοβαρό περιστατικό για να εξαγγείλουν έκτακτες συσκέψεις. Χρειάζεται έλεγχος στις παράνομες συσκευές στην πηγή, ξεκάθαρη ενημέρωση των γονέων και άμεση κατασκευή ασφαλών υποδομών για όσους κινούνται με εναλλακτικά μέσα.

--- Βασισμένο στο ρεπορτάζ του [Sigmalive](https://www.sigmalive.com/news/local/1334001/takhytita-souzes-kai-fleks-oi-epikindines-sinantiseis-anilikon-me-patiniavid).